ADHD te djemtë shfaqet shpesh përmes sjelljeve të dukshme, të shpejta dhe impulsive, duke bërë që shumë prindër dhe mësues të ndihen të pasigurt se si ta kuptojnë dhe menaxhojnë këtë mënyrë funksionimi. Njohja e shenjave të hershme dhe krijimi i mjediseve të strukturuara mund të bëjë një ndryshim të madh në zhvillimin akademik, emocional dhe social të fëmijës.
Si shfaqet vështirësia e vëmendjes dhe fokusit?
Djemtë me ADHD shpesh duken të shpërqendruar, e kanë të vështirë të qëndrojnë ulur dhe humbin detaje të rëndësishme gjatë detyrave. Ata mund të duken të paduruar, të lëvizin vazhdimisht dhe të kalojnë shpejt nga një aktivitet në tjetrin. Ky nivel i lartë energjie nuk duhet interpretuar si mosbindje, por si pjesë e funksionimit të trurit të tyre.
Krijimi i detyrave të shpejta, të qarta dhe me intervale të shkurtra ndihmon shumë, si dhe shtimi i pushimeve të shkurtra të lëvizjes për të rigjetur fokusin.
Si ndikojnë vështirësitë në organizim dhe menaxhimin e kohës?
Djemtë me ADHD shpesh kanë një çantë të çrregullt, humbin gjërat e përditshme dhe e kanë të vështirë të planifikojnë hapat e ardhshëm. Kjo i çon drejt shmangies së detyrave që kërkojnë organizim dhe punë të qëndrueshme. Edhe në kohë, ata shpesh nënvlerësojnë sa u duhet për të përfunduar një detyrë dhe duken sikur nxitojnë pa e menduar.
Përdorimi i organizuesve vizualë, listave të qarta dhe orëve me numërim regres është një strategji efikase për t’i ndihmuar të strukturojnë ditën.
Si shfaqet impulsiviteti dhe hiperaktiviteti te djemtë?
Impulsiviteti i shtyn të flasin pa menduar, të ndërpresin të tjerët dhe të marrin vendime të shpejta. Hiperaktiviteti shfaqet përmes nevojës për lëvizje të vazhdueshme, fidgeting, ngritjes nga vendi dhe dëshirës për aktivitete që kërkojnë energji të lartë. Në shkollë kjo shpesh interpretohet si “sjellje problematike”.
Këta fëmijë përfitojnë nga mësimi për rutinen “ndalo dhe mendo”, modelet e reagimit të qetë dhe aktivitetet praktike që kanalizojnë energjinë.
Si ndikon ADHD në emocionet, vetëbesimin dhe marrëdhëniet sociale?
Fëmijët me ADHD shpesh përjetojnë ndryshime të shpejta humori dhe mërziten lehtë. Kur ndihen të mbingarkuar, ata mund të reagojnë me zemërim ose refuzim. Shpesh dëmtohet vetëbesimi, sepse ata e krahasojnë veten me fëmijët që funksionojnë ndryshe dhe gabimet i interpretojnë si dështim.
Në marrëdhënie sociale, mund të duken dominues, të paduruar ose të pandjeshëm ndaj kufijve të tjerëve. Pas konflikteve, atyre duhet t’u mësohet rregullimi emocional, empatia dhe rrotullimi i radhës në lojë.
Si ndikon ADHD në mësime?
Shumë djem me ADHD kanë aftësi të forta verbale ose zgjidhin shpejt problemet, por kanë prodhim të pabarabartë në detyrat me shkrim. Ata mund të nxitojnë, të mos i lexojnë mirë udhëzimet ose të shmangin detyrat e gjata. Mësimi me hapa të vegjël, segmentimi i detyrës dhe shpërblimi i përpjekjes janë thelbësorë.
Si t’i mbështesim më mirë?
Rezultatet më të mira vijnë kur fëmija ka strukturë të qartë, pritshmëri të qarta dhe feedback të qëndrueshëm. Aktivitetet fizike, sportet, projektet praktike dhe angazhimi direkt janë mënyra ideale për të kanalizuar energjinë dhe për të ndërtuar vetëbesim. Mbi të gjitha, lidhja e ngrohtë me një të rritur mbështetës bën diferencën më të madhe në rritjen e tyre emocionale.
© Horizontalisht | Të gjitha të drejtat e rezervuara
3. Pse djemtë me ADHD zemërohen shpejt?
Ndryshimet e shpejta emocionale lidhen me vështirësinë për të menaxhuar mbingarkesën, lodhjen dhe ndjesinë e frustrimit.
Related Stories
Si t’i mbroni fëmijët nga trauma e lajmeve të këqija?
Kur bota jashtë tronditet nga aktet e terrorit dhe dhunës, vala goditëse ndihet deri brenda mureve të shtëpisë suaj. Ju...
Përse fëmijët sot nuk dinë (apo nuk duan) të përshëndesin?
Në diskursin bashkëkohor mbi arsimin në Kosovë, gjithnjë e më shpesh shtrohet çështja e zhvillimit të kompetencave sociale dhe qytetare...
Në shkollë me grim e filtra, vajzat mes moshës dhe dukjes
“Vajzat që rriten shumë shpejt.” Shumë vajza sot, që në shkollë fillore apo 9-vjeçare, ndihen të detyruara të lyhen, të...
Arsyeja e vërtetë pse fëmijët kanë kriza emocionale pas shkollës?
Çdo pasdite, shumë prindër përballen me të njëjtin skenar. Fëmija kthehet nga shkolla dhe shpërthen në lot, zemërim ose heshtje...